Bir sultanın iç sesi, bir gazelin sessiz haykırışı.
Bu eser, Sultan Murad II’ye ait bir gazelden bestelenmiştir. Murad II, Fatih Sultan Mehmed’in babasıdır ve şiirlerinde “Murâdî” mahlasını kullanmıştır.
1404 yılında doğmuş,
1421 yılında Osmanlı tahtına çıkmıştır.
Osmanlı Devleti’nin Balkanlar’daki varlığını muhafaza etmiş;
Varna (1444) ve II. Kosova (1448) savaşlarında devleti dağılmaktan kurtarmıştır.
1444 yılında kendi iradesiyle tahttan çekilmiş,
devletin zorunluluğu sebebiyle 1446’da yeniden tahta çıkmış,
1451 yılında vefat etmiştir.
Murad II yalnızca bir devlet adamı değil, aynı zamanda derin bir iç dünyaya sahip bir şairdir.
Bu gazelde, sultanın dışarıya kapalı hâli, içe dönük bir teslimiyet ve aşk diliyle ortaya çıkar. Söylenmeyen, şerh edilmeyen, izah edilmeyen bir hâl…
📌 Neden “şerh eylemem”?
“Şerh etmek” kelimesi, açıklamak, tefsir etmek, izah etmek anlamına gelir.
Ama bu gazelde açıklamama bir duruşa dönüşüyor:
- “Ehl-i dile” bile açıklamam = sırdaş olabilecek gönül ehline bile söylemem
- “Dehân ile şerh eylemem” = dilimle ifade etmem
- “Beyân ile şerh eylemem” = kelimelere dökmem
- “Nişân ile şerh eylemem” = gözyaşımı bile göstermem
- “Bî-ihtiyâr ile şerh eylemem” = istem dışı bile olsa izah etmem
Bu, hem mahremiyetin, hem de aşkın sözle anlatılamaz oluşunun bir ilanıdır.
Şerh Eylemem (Sultan Murad II)
Hâl-i pinhânımı
Ehl-i dile şerh eylemem
Yâreler nâlemi açsam da
Dehân ile şerh eylemem
Aşk ile yanmak benim işim
Gören bilmez beni
Derd-i aşkım dilde pinhândır
Beyân ile şerh eylemem
Bunca derdim var iken
Hûn-u ciğerle söyleyim
Dîde-i giryânımı asla
Nişân ile şerh eylemem
Aşk ile yanmak benim işim
Gören bilmez beni
Derd-i aşkım dilde pinhândır
Beyân ile şerh eylemem
Dünyâya meyl etmem
Onun rengi riyâsındandır
Fânî dünya hâline
Bî-ihtiyâr ile şerh eylemem
Aşk ile yanmak benim işim
Gören bilmez beni
Derd-i aşkım dilde pinhândır
Beyân ile şerh eylemem
Murâdî der gam u mihnet
Bir gün olur peydâ yine
Gör ne sırdır bu hâlim ki
Ben ile şerh eylemem
Söz: Sultan Murad II
Müzik: Divane
